Từ khoảng trống kết nối đến hình thành hệ sinh thái

Một trong những điểm nghẽn lớn trong hợp tác Việt Nam – Australia thời gian qua là thiếu những đầu mối trung gian có khả năng hiểu và kết nối hiệu quả giữa cả hai thị trường. Nhu cầu hợp tác giữa doanh nghiệp, tổ chức giáo dục và nhà đầu tư là hiện hữu, song phần lớn vẫn diễn ra rời rạc, thiếu tính hệ thống và chiều sâu.

Từ những trải nghiệm lập nghiệp và khởi nghiệp tại Australia, anh Anthony Khoa Phan cho rằng khoảng trống này chính là điểm cần được lấp đầy nếu muốn nâng tầm hợp tác song phương. “Rất nhiều doanh nghiệp, tổ chức giáo dục và cá nhân ở cả hai bên có nhu cầu hợp tác nhưng lại thiếu một cầu nối đủ hiểu về cả hai thị trường” - anh chia sẻ.

Từ những hoạt động cộng đồng ban đầu, các kết nối nhỏ lẻ dần được mở rộng, tạo nền tảng cho sự ra đời của Hiệp hội Khởi nghiệp và Đổi mới Sáng tạo Việt Nam – Australia (VASIA). Mô hình này hướng tới việc liên kết các thành tố trong hệ sinh thái, từ khởi nghiệp, đào tạo đến xúc tiến thương mại, thay vì chỉ tập trung vào từng hoạt động riêng lẻ.

Theo anh, trong bối cảnh hợp tác quốc tế ngày càng phức tạp, cách tiếp cận dựa trên hệ sinh thái là xu hướng tất yếu. “Tôi không xem mình là một ‘nhân tố trung tâm’, mà là người kết nối hệ sinh thái. Ngoại giao thương mại không chỉ là giao thương, mà là xây dựng niềm tin, sự hiểu biết và khả năng đồng hành lâu dài,” anh nói.

Thực tế triển khai cho thấy tại Melbourne và một số bang của Australia, các hoạt động kết nối đã đi vào chiều sâu hơn. Doanh nghiệp Việt Nam không chỉ được hỗ trợ tiếp cận thị trường sở tại mà còn được tư vấn về tiêu chuẩn chất lượng, chiến lược thương hiệu và hệ thống phân phối trong môi trường đa sắc tộc.

Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp và tổ chức Australia cũng được hỗ trợ tìm hiểu thị trường Việt Nam một cách bài bản hơn, từ môi trường pháp lý, văn hóa kinh doanh đến các đặc điểm vận hành thực tế. Điểm đáng chú ý là quá trình này không dừng ở “kết nối cơ hội”, mà hướng tới việc giúp các bên thích nghi và duy trì hoạt động lâu dài tại thị trường mới.

Lấy giáo dục làm nền tảng, mở rộng hợp tác hai chiều

Nếu hệ sinh thái là khung kết nối, thì giáo dục và đào tạo được xem là nền tảng để bảo đảm tính bền vững cho toàn bộ quá trình hợp tác. “Nếu thương mại là kết quả, thì giáo dục chính là gốc rễ của phát triển dài hạn,” Anthony Khoa Phan nhấn mạnh.

Trên cơ sở đó, các chương trình đào tạo nghề theo chuẩn Australia được triển khai với định hướng rõ ràng hơn về kỹ năng thực tiễn. Thay vì chỉ dừng ở trải nghiệm học tập, các chương trình này tập trung xây dựng lộ trình cụ thể cho người học, từ kiến thức, kỹ năng đến khả năng thích nghi khi tham gia thị trường lao động quốc tế.

Đáng chú ý, hoạt động đào tạo không tách rời khỏi nhu cầu thị trường, mà được thiết kế gắn với yêu cầu thực tế của doanh nghiệp. Điều này giúp thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và việc sử dụng lao động, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực Việt Nam.

Song song với đó, các chương trình đào tạo cũng được phát triển ngay tại Việt Nam thông qua hợp tác với các tổ chức giáo dục và doanh nghiệp tại Australia. Cách tiếp cận này không chỉ giảm chi phí tiếp cận cho người học mà còn tạo điều kiện để chuẩn hóa kỹ năng theo tiêu chuẩn quốc tế ngay tại Việt Nam.

Gắn với đào tạo là các hoạt động xúc tiến thương mại theo hướng chuyên nghiệp hơn. Không chỉ dừng ở kết nối doanh nghiệp, quá trình này còn bao gồm hỗ trợ xây dựng thương hiệu, hoàn thiện tiêu chuẩn sản phẩm và định vị thị trường khi hàng hóa Việt Nam tiếp cận Australia.

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp Australia cũng được hỗ trợ tìm kiếm cơ hội đầu tư tại Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực có tính bổ trợ cao như giáo dục, công nghệ và du lịch.

Theo đánh giá của Chủ tịch VASIA, lợi thế lớn nhất của hợp tác giữa hai quốc gia nằm ở tính bổ sung. Việt Nam sở hữu lực lượng lao động trẻ, năng động và thị trường tăng trưởng nhanh, trong khi Australia có nền giáo dục tiên tiến, hệ thống quản trị và các tiêu chuẩn cao.

Nếu được kết nối hiệu quả, hai yếu tố này có thể tạo ra một hệ sinh thái hợp tác cùng có lợi, trong đó Việt Nam nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và sản phẩm, còn Australia mở rộng hiện diện tại khu vực châu Á.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, nhu cầu tìm kiếm các đối tác chiến lược và các thị trường ổn định ngày càng tăng. Đây được xem là cơ hội để các mô hình kết nối như VASIA phát huy vai trò trung gian, thúc đẩy hợp tác theo hướng dài hạn và sâu sắc hơn.

Trong giai đoạn 5-10 năm tới, định hướng được đặt ra là phát triển VASIA thành một nền tảng kết nối hệ sinh thái, mở rộng mạng lưới doanh nghiệp và triển khai các chương trình hợp tác mang tính chiến lược. Đồng thời, mục tiêu dài hạn là góp phần hình thành một thế hệ người Việt tại Australia có năng lực, bản lĩnh và có thể đóng vai trò cầu nối trở lại với trong nước.

Từ những kết nối mang tính cộng đồng ban đầu, mô hình hợp tác do Anthony Khoa Phan và Hiệp hội Khởi nghiệp và Đổi mới Sáng tạo Việt Nam – Australia (VASIA) thúc đẩy đang dần chuyển từ các hoạt động rời rạc sang một cấu trúc hệ sinh thái. Trong đó, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực được đặt ở vị trí trung tâm, tạo nền tảng cho quan hệ hợp tác Việt Nam – Australia không chỉ mở rộng về quy mô mà còn đi vào chiều sâu và bền vững hơn trong dài hạn.